ขายของออนไลน์ต้องจดทะเบียนพาณิชย์ไหม คำตอบสั้นๆ กับขั้นตอนจริงที่ใช้ไม่ถึงวัน

แม่หลายคนเริ่มขายของจากโพสต์เดียวในเฟซบุ๊ก ขายขนมให้เพื่อนในไลน์ หรือเปิดร้านเล็กๆ บน Shopee แล้วอยู่ดีๆ ก็มีคนมาถามว่า “จดทะเบียนร้านแล้วหรือยัง” คำถามนี้ทำให้ใจหวิวได้เหมือนกัน เพราะฟังดูเป็นเรื่องราชการที่ยุ่งยาก

ข่าวดีคือ การจดทะเบียนพาณิชย์สำหรับร้านออนไลน์ของบุคคลธรรมดาง่ายกว่าที่คิดมากค่ะ ใช้เงิน 50 บาท และถ้าเตรียมเอกสารครบ ไปครั้งเดียวก็เสร็จ บทความนี้จะตอบให้ชัดว่าต้องจดไหม จดที่ไหน ใช้อะไร และหลังจดแล้วทำอะไรต่อ

ขายของออนไลน์เล็กๆ ต้องจดทะเบียนพาณิชย์จริงไหม

คำตอบสั้นๆ: จริงค่ะ การซื้อขายสินค้าหรือบริการผ่านอินเทอร์เน็ตเป็นพาณิชยกิจที่ต้องจดทะเบียน ไม่ว่าจะขายผ่านเว็บไซต์ของตัวเอง เพจเฟซบุ๊ก ไลน์ หรือแพลตฟอร์มออนไลน์

กรมพัฒนาธุรกิจการค้าระบุไว้ในคู่มือการจดทะเบียนพาณิชย์ว่า กิจการที่ต้องจดรวมถึง “การซื้อขายสินค้าหรือบริการโดยวิธีการใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์ผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต” ซึ่งหลายคนเรียกกันว่า ทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์

ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อย

• “ขายแค่ในเฟซบุ๊กหรือไลน์ ไม่นับ” ไม่จริงค่ะ ช่องทางออนไลน์ทุกแบบนับ
• “ยอดขายยังน้อย ไม่ต้องจด” กฎหมายไม่ได้ตั้งเกณฑ์ยอดขายขั้นต่ำสำหรับการขายออนไลน์
• “จดทะเบียนพาณิชย์แล้วต้องเสียภาษีเพิ่ม” ไม่ใช่ค่ะ ทะเบียนพาณิชย์ไม่ใช่ภาษี ส่วนภาษีเป็นอีกเรื่องที่ต้องทำอยู่แล้วไม่ว่าจะจดหรือไม่

ข้อยกเว้นที่คนสงสัยบ่อยคือ การเคลียร์ของใช้ส่วนตัว เช่น ขายรถเข็นที่ลูกไม่ใช้แล้วสักครั้ง ซึ่งมักไม่ถือเป็นการประกอบกิจการ แต่ถ้าเริ่มรับของมาขายต่อเป็นประจำ ก็ควรนับว่าเป็นร้านค้าแล้วค่ะ

ต้องจดภายในกี่วัน ไม่จดมีโทษไหม

คำตอบสั้นๆ: ต้องยื่นภายใน 30 วันนับจากวันเริ่มขาย ถ้าไม่จดมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท และปรับรายวันอีกวันละไม่เกิน 100 บาทจนกว่าจะจด

ตามพระราชบัญญัติทะเบียนพาณิชย์ พ.ศ. 2499 โทษที่เกี่ยวกับร้านเล็กๆ มีหลักๆ แบบนี้

เรื่อง	โทษตามกฎหมาย
ไม่จดทะเบียนตามกำหนด	ปรับไม่เกิน 2,000 บาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 100 บาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืน
ไม่แสดงใบทะเบียนพาณิชย์ในที่เปิดเผย ณ สำนักงาน	ปรับไม่เกิน 200 บาท และปรับอีกวันละไม่เกิน 20 บาท

ถ้าเลย 30 วันไปแล้ว อย่าเพิ่งตกใจนะคะ ทางที่ดีที่สุดคือไปจดให้เร็วที่สุด ยิ่งช้ายิ่งเสี่ยงค่าปรับรายวัน

จดที่ไหน ยื่นออนไลน์ได้ไหม

คำตอบสั้นๆ: ยื่นที่สำนักงานเขตในกรุงเทพฯ หรือเทศบาล อบต. ในต่างจังหวัด ตามที่ตั้งของบ้านหรือร้าน บางพื้นที่มีช่องทางออนไลน์ แต่ไม่ได้มีทุกแห่ง ควรโทรถามก่อน

• กรุงเทพฯ: สำนักงานเขตที่บ้านหรือสถานที่ประกอบการตั้งอยู่
• ต่างจังหวัด: เทศบาล หรือองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ในพื้นที่ รวมถึงเมืองพัทยา

เรื่องที่ควรรู้คือ ระบบ DBD e-Registration ที่หลายบทความเก่าๆ พูดถึง เป็นระบบจดทะเบียน นิติบุคคล (บริษัท ห้างหุ้นส่วน) ไม่ใช่ทะเบียนพาณิชย์ของบุคคลธรรมดา และกรมพัฒนาธุรกิจการค้าได้เปลี่ยนไปใช้ระบบใหม่ชื่อ DBD Biz Regist ตั้งแต่วันที่ 16 มกราคม 2568 ถ้าเราขายในนามตัวเอง ไม่ได้เปิดบริษัท ให้ติดต่อสำนักงานเขต เทศบาล หรือ อบต. ค่ะ

ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง

คำตอบสั้นๆ: บัตรประชาชน สำเนาทะเบียนบ้าน แบบฟอร์ม ทพ. แผนที่ตั้งบ้าน และภาพหน้าร้านออนไลน์ที่ใช้ขาย

เช็กลิสต์ก่อนออกจากบ้าน

1. บัตรประชาชนตัวจริง และสำเนาที่เซ็นรับรอง
2. สำเนาทะเบียนบ้าน ของสถานที่ที่ใช้เป็นที่ตั้งร้าน
3. แบบ ทพ. (แบบคำขอจดทะเบียนพาณิชย์) ขอได้ที่สำนักงาน หรือดาวน์โหลดจากเว็บไซต์กรมพัฒนาธุรกิจการค้า
4. แผนที่ตั้งบ้าน แบบคร่าวๆ
5. หนังสือยินยอมให้ใช้สถานที่ ถ้าบ้านไม่ใช่ชื่อเรา เช่น บ้านพ่อแม่หรือบ้านเช่า พร้อมสำเนาบัตรของเจ้าบ้าน
6. ภาพหน้าร้านออนไลน์ เช่น หน้าเพจหรือหน้าร้านที่เห็นชื่อร้านและลิงก์ ปริ้นต์ติดไปด้วยจะสะดวก
7. หนังสือมอบอำนาจ ถ้าให้คนอื่นไปยื่นแทน

เอกสารอาจต่างกันเล็กน้อยในแต่ละพื้นที่ โทรถามสำนักงานเขตหรือเทศบาลก่อนไป 1 ครั้ง ประหยัดเวลาได้มากค่ะ

ขั้นตอนจริงใช้เวลาเท่าไหร่ เสียเงินเท่าไหร่

คำตอบสั้นๆ: ค่าธรรมเนียม 50 บาท คู่มือสำหรับประชาชนของหน่วยงานท้องถิ่นกำหนดเวลาให้บริการรวมประมาณ 60 นาที ถ้าเอกสารครบ ไปครั้งเดียวได้ใบทะเบียนกลับบ้าน

ตัวอย่างขั้นตอนจากคู่มือสำหรับประชาชนของหน่วยงานท้องถิ่น

ขั้นตอน	เวลาโดยประมาณ
ตรวจเอกสาร	30 นาที
ชำระค่าธรรมเนียม	5 นาที
บันทึกการจดทะเบียน	15 นาที
ลงนามและออกใบทะเบียน	10 นาที

ค่าธรรมเนียมที่ควรรู้

• จดทะเบียนตั้งใหม่ 50 บาท
• เปลี่ยนแปลงรายการ เช่น ย้ายบ้าน เพิ่มช่องทางขาย ครั้งละ 20 บาท
• ยกเลิกทะเบียน 20 บาท
• ขอใบแทน 30 บาท

เวลาจริงขึ้นกับคิวของแต่ละสำนักงานนะคะ ถ้าพาลูกไปด้วย ลองเลือกไปช่วงเช้าวันธรรมดาที่คนไม่แน่น และเตรียมของว่างกับน้ำให้ลูกไว้ด้วย

จดแล้วต้องทำอะไรต่อ และ DBD Registered คืออะไร

คำตอบสั้นๆ: แสดงใบทะเบียนไว้ที่สถานที่ประกอบการ แจ้งเปลี่ยนแปลงเมื่อข้อมูลเปลี่ยน และถ้าอยากให้ลูกค้าไว้ใจมากขึ้น ขอเครื่องหมาย DBD Registered มาติดหน้าร้านได้

• แสดงใบทะเบียนพาณิชย์ ไว้ในที่เปิดเผยที่สถานที่ประกอบการ ตามกฎหมาย
• แจ้งเปลี่ยนแปลง เมื่อย้ายที่อยู่ เปลี่ยนชื่อร้าน หรือเปิดช่องทางขายใหม่
• ขอเครื่องหมาย DBD Registered เป็นเครื่องหมายรับรองของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า สำหรับร้านออนไลน์ที่มีทะเบียนพาณิชย์หรือหนังสือรับรองนิติบุคคลแล้ว ยื่นผ่านระบบออนไลน์ของกรม เครื่องหมายมีอายุ 5 ปี และต่ออายุได้ ไม่บังคับ แต่ช่วยให้ลูกค้าคลิกเช็กได้ว่าร้านเรามีตัวตนจริง

สำหรับร้านของแม่ที่ขายของใช้เด็กหรือขนม ความน่าเชื่อถือแบบนี้มีค่ามาก เพราะลูกค้าก็เป็นแม่ที่ระวังเรื่องลูกเหมือนเราค่ะ

ทะเบียนพาณิชย์ไม่ใช่เรื่องเดียวที่ต้องทำ

คำตอบสั้นๆ: จดทะเบียนพาณิชย์แล้ว ยังต้องยื่นภาษีเงินได้ทุกปี และถ้าสินค้าเป็นอาหารหรือเครื่องสำอาง ต้องเช็กเรื่องการขออนุญาตกับ อย. แยกต่างหาก

• ภาษีเงินได้ รายได้จากการขายต้องนำไปยื่นแบบ แม้ยอดจะไม่ถึงเกณฑ์ VAT 1.8 ล้านบาท อ่านต่อที่ แม่ค้าออนไลน์ต้องเสียภาษีไหม
• สินค้าที่ต้องขออนุญาต เครื่องสำอางต้องจดแจ้ง อาหารหลายประเภทต้องมีเลขสารบบอาหาร
• ยังเลือกไม่ได้ว่าจะขายอะไร ลองดู ไอเดียธุรกิจทำที่บ้านตามเวลาที่มีจริง หรือใช้ Income Finder ช่วยเลือก

ถ้าอยากเห็นภาพรวมทั้งหมดก่อนเปิดร้านแรก อ่าน คู่มือเริ่มธุรกิจไปพร้อมเลี้ยงลูก ได้ค่ะ

ใช้เวลาแค่ครึ่งเช้ากับเงิน 50 บาท แลกกับการขายได้อย่างสบายใจ คุ้มมากเลยค่ะ ขอให้ร้านแรกของคุณแม่เดินไปได้ดีนะคะ