คนท้องกินกาแฟได้ไหม? ไม่ต้องเลิกเด็ดขาด แต่ต้องนับชาเขียวกับชาไทยด้วย

สำหรับคนที่เริ่มเช้าด้วยกาแฟทุกวัน คำว่า “ท้องแล้วต้องเลิกกาแฟ” ฟังดูหนักใจไม่น้อยเลยค่ะ ยิ่งช่วงไตรมาสแรกที่ง่วงทั้งวัน แก้วกาแฟเหมือนเป็นที่พึ่งเดียว

ข่าวดีคือ ไม่ต้องเลิกเด็ดขาด แต่มีเรื่องที่หลายคนมองข้าม คือคาเฟอีนไม่ได้อยู่แค่ในกาแฟ ชาไทยแก้วโปรดตอนบ่าย หรือชาเขียวเย็นหลังข้าวเที่ยง ก็นับด้วยค่ะ บทความนี้จะช่วยนับให้เป็นตัวเลขที่ใช้ได้จริง

คนท้องกินกาแฟได้ไหม

คำตอบสั้นๆ: ได้ค่ะ ถ้าคาเฟอีนรวมทั้งวันไม่เกิน 200 มิลลิกรัม ตามคำแนะนำของ NHS และ ACOG

ACOG (วิทยาลัยสูตินรีแพทย์อเมริกัน) สรุปว่าการได้รับคาเฟอีนปานกลาง คือน้อยกว่า 200 มิลลิกรัมต่อวัน ไม่ได้ดูเป็นปัจจัยหลักของการแท้งหรือคลอดก่อนกำหนด NHS ของอังกฤษก็ใช้ตัวเลข 200 มิลลิกรัมเช่นเดียวกัน ตัวเลขนี้จึงเป็นเกณฑ์ที่ใช้กันแพร่หลาย

สิ่งที่ต้องจำคือ 200 มิลลิกรัมเป็น ยอดรวมทั้งวัน จากทุกแหล่ง ไม่ใช่ต่อแก้ว

กาแฟแก้วหนึ่งมีคาเฟอีนเท่าไร

คำตอบสั้นๆ: ตั้งแต่ราว 100 มิลลิกรัมสำหรับกาแฟสำเร็จรูป ไปจนถึงเกือบ 200 มิลลิกรัมสำหรับกาแฟร้านบางแก้ว ขึ้นกับจำนวนช็อตและขนาดแก้ว

ตัวเลขอ้างอิงจากแหล่งต่างประเทศ

• กาแฟสำเร็จรูป 1 แก้ว ราว 100 มก. (NHS)
• กาแฟดริปหรือกาแฟชง 240 มล. ราว 95 มก. (Mayo Clinic)
• ชาดำ 1 ถ้วย ราว 75 มก. (NHS)
• โคล่า 1 กระป๋อง ราว 40 มก. (NHS)

ส่วนกาแฟร้านในไทยที่มักเป็นแก้วใหญ่และใส่ช็อตเข้มข้น งานสำรวจที่ตีพิมพ์ในวารสารวิชาการโรงเรียนนายเรือ ซึ่งวัดคาเฟอีนในเครื่องดื่มจากร้าน 4 ร้านในโรงเรียนนายร้อยพระจุลจอมเกล้า พบว่าเมนูกาแฟอย่างคาปูชิโน่ ลาเต้ อเมริกาโน่ มอคค่า มีคาเฟอีนราว 120 ถึง 185 มิลลิกรัมต่อแก้ว

ข้อควรรู้คือเป็นการวัดจากร้านจำนวนไม่มาก ร้านอื่นอาจมากหรือน้อยกว่านี้ได้ แต่ก็พอบอกได้ว่า กาแฟร้านแก้วเดียวอาจใช้โควตาไปเกินครึ่งวัน แล้ว

ชาไทย ชาเขียว ทำไมต้องนับด้วย

คำตอบสั้นๆ: เพราะมีคาเฟอีนใกล้เคียงกาแฟ งานสำรวจเดียวกันพบชาไทยราว 120 ถึง 135 มิลลิกรัม และชาเขียวราว 100 ถึง 110 มิลลิกรัมต่อแก้ว

หลายคนเปลี่ยนจากกาแฟไปดื่มชาไทยหรือชาเขียวเพราะคิดว่าอ่อนกว่า แต่ถ้าดูตัวเลขแล้วแทบไม่ต่างกันค่ะ

เครื่องดื่ม	คาเฟอีนโดยประมาณต่อแก้ว	หมายเหตุ
กาแฟร้าน (ลาเต้ อเมริกาโน่ ฯลฯ)	120 ถึง 185 มก.	งานสำรวจในไทย 4 ร้าน
ชาไทย	120 ถึง 135 มก.	งานสำรวจในไทย 4 ร้าน
ชาเขียว	100 ถึง 110 มก.	งานสำรวจในไทย 4 ร้าน
กาแฟสำเร็จรูป	ราว 100 มก.	NHS
ชาดำ 1 ถ้วย	ราว 75 มก.	NHS
โคล่า 1 กระป๋อง	ราว 40 มก.	NHS
โกโก้	ราว 15 ถึง 18 มก.	งานสำรวจในไทย 4 ร้าน

ตัวเลขเหล่านี้เป็น ค่าประมาณ ใช้เพื่อกะคร่าวๆ เท่านั้น ร้านที่ชงเข้มหรือแก้วใหญ่พิเศษอาจสูงกว่านี้ ถ้าเป็นเครื่องดื่มบรรจุขวดหรือกระป๋อง ให้ดูปริมาณคาเฟอีนบนฉลากจะแม่นที่สุดค่ะ

ในชีวิตจริง วันหนึ่งดื่มอะไรได้บ้าง

คำตอบสั้นๆ: กาแฟร้าน 1 แก้ว หรือชาไทย 1 แก้ว ต่อวัน ถือเป็นเพดานที่ปลอดภัย แล้วอย่าเติมแก้วที่สองจากเครื่องดื่มคาเฟอีนอื่น

ตัวอย่างการนับ

• วันที่อยู่ในเกณฑ์: ลาเต้ร้าน 1 แก้วตอนเช้า (ราว 120 ถึง 185) + โกโก้ตอนบ่าย (ราว 15) = ไม่เกิน 200
• วันที่เกินโดยไม่รู้ตัว: กาแฟสำเร็จรูปตอนเช้า (ราว 100) + ชาไทยตอนบ่าย (ราว 120 ถึง 135) = เกิน 200 แล้ว

เคล็ดลับเล็กๆ ที่ช่วยได้

• สั่ง ช็อตเดียว หรือแก้วเล็ก
• ลองกาแฟ ดีแคฟ หรือครึ่งดีแคฟ
• ช่วงบ่ายเปลี่ยนเป็นนม น้ำเต้าหู้ น้ำผลไม้ หรือน้ำเปล่าเย็นๆ
• ระวังชาไทยและชาเขียวที่หวานมาก เพราะน้ำตาลก็เป็นอีกเรื่องที่หมอมักให้คุมตอนท้อง

ทำไมต้องจำกัดคาเฟอีนตอนท้อง

คำตอบสั้นๆ: เพราะคาเฟอีนผ่านรกไปถึงลูกได้ และการได้รับปริมาณสูงเป็นประจำมีความเกี่ยวข้องกับทารกน้ำหนักตัวน้อยและความเสี่ยงบางอย่างของการตั้งครรภ์

NHS จึงแนะนำให้คุมไม่เกิน 200 มิลลิกรัม ส่วนตัวเลข 400 มิลลิกรัมที่เห็นบ่อยๆ ในบทความทั่วไป เป็นเกณฑ์สำหรับผู้ใหญ่ทั่วไป ไม่ใช่สำหรับคนท้อง ค่ะ

นอกจากนี้ คาเฟอีนอาจทำให้ใจสั่น นอนไม่หลับ หรือแสบร้อนกลางอกมากขึ้น ซึ่งคนท้องไตรมาสสามหลายคนเป็นอยู่แล้ว

ถ้าเลิกกาแฟแล้วปวดหัว ทำอย่างไรดี

คำตอบสั้นๆ: ค่อยๆ ลดทีละน้อยแทนการหยุดทันที จะช่วยลดอาการปวดหัวจากการขาดคาเฟอีนได้

ถ้าปวดหัวจนทนไม่ไหว ยาที่มักใช้ได้ในคนท้องและข้อควรระวังอ่านได้ที่ ปวดหัวตอนท้อง กินพาราได้ไหม ค่ะ

ควรโทรหาหมอถ้า…

• ใจสั่น หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ หรือเจ็บหน้าอก
• ปวดหัวรุนแรงที่ไม่ดีขึ้น หรือมีตาพร่ามัว เห็นแสงวูบวาบ บวมที่หน้าหรือมือ โดยเฉพาะหลังอายุครรภ์ 20 สัปดาห์ เพราะอาจเป็นสัญญาณของครรภ์เป็นพิษ ไม่เกี่ยวกับกาแฟ
• นอนไม่หลับติดต่อกันหลายคืนจนกระทบชีวิตประจำวัน

คำถามอื่นเรื่องการกินตอนท้อง

อยากรู้ภาพรวมว่าอะไรควรเลี่ยงจริงๆ อ่านต่อที่ คนท้องห้ามกินอะไรจริงๆ และถ้ายังมีคำถามเรื่องเครื่องดื่มที่ดื่มประจำ ลองจดไปถามตอน ฝากครรภ์ครั้งแรก ได้เลยค่ะ

กาแฟแก้วเดียวในวันที่เหนื่อยไม่ได้ทำให้เราเป็นแม่ที่แย่ลงนะคะ แค่นับให้เป็น ก็ดื่มได้อย่างสบายใจแล้วค่ะ